De toekomst

De melkweg

Het einde van het schooljaar is in zicht in onze regio.

De laatste lessen worden gegeven en er wordt afscheid genomen.

Als afscheid is er een traktatie waar natuurlijk iets lekkers in zit.

Het is een klein 'kadootje' waar nog even mee gespeeld kan worden.

Er staat een wensje voor de kinderen op. 

politieagent

De kinderen in groep 3 maken, voor mijn gevoel,
een reuze stap in hun ontwikkeling.

Ik heb groot respect voor de juffen.

Ze krijgen het ieder jaar weer voor elkaar  

om van al die verschillende kinderen een groep te vormen.

Ze leggen de basis voor de rest van hun schoolcarrière

en ze brengen de kinderen ook nog zo veel bij .

Ik heb ook respect voor de kinderen die
ondanks de beperkingen van het onderwijssysteem

 toch leergierig zijn en blijven
en hun best doen om de lesstof op te pikken.

dolfijnen trainster

 

De kinderen krijgen geen tekenles meer van mij in groep 4.

Ze verdwijnen uit mijn zichtveld.

Ik zou in de toekomst willen kijken om te zien hoe ze het gaan doen.

brandweerman

Alle kinderen krijgen een raketje.

De wens is dat ze wat maken van hun toekomst.

Dat ze de sterren... 

en dus alles kunnen bereiken wat ze maar willen.

In het raketje zit een Milky Way.

De Milky Way is een verwijzing naar de Melkweg.

De traktatie

Het verhaaltje gaat over een raket die ze zelf kunnen besturen.

De raket neemt ze mee naar hun toekomst.

2 raketten

Aan het begin van de les heb ik ze gevraagd
of ze al weten wat ze later willen worden.

Daar kwamen leuke beroepen uit.

Er zijn in elke klas wel een paar toekomstige brandweer en politiemannen,

paardrij-meisjes en moeders. 

Er was zelfs een echte toekomstige boef, maar dat mocht niet van de juf.

Er was een meisje die dolfijnen-trainster wilde worden,

een jongen wilde vuilnisman worden.

De opdracht is teken wat je later worden wilt of teken de raket. 

vrachtwagenmonteur

kunstenaar

Wat wil je later worden en hoe vast zitten we aan rolmodellen?

Een medaille voor een kanjer

groep 1-2

De avondvierdaagse is voor de kleuters vaak de eerste mogelijkheid 
om een medaille te verdienen voor een geleverde prestatie.

Het verhaaltje gaat over de vierdaagse en wat daar bij komt kijken.
Het verhaaltje gaat ook over waar je goed in bent.

De opdracht komt uit het mandala tekenen.

Het is een oefening om controle te krijgen over je potlood..
 We gaan vanuit een centraal punt links om, rondjes gaat draaien, 
dan gaan we langzaam het rondje vergroten.

De kinderen krijgen allemaal een geel potlood en gaan aan de slag.

De tekening kan afgemaakt worden met het lint wat bij een medaille hoort.

De tekening mag verder versierd worden.

Het rondje wordt links om getekend.

 Het is een oefening voor de letter O en het cijfer 0.

De letter O is één van de eerste letters 
die de kinderen in de methode Pennestreken leren.

Het is niet de gemakkelijkste letter.

Omdat de cirkel ook één van de eerste krabbels van kinderen is 
komt deze oefening regelmatig terug in de tekenopdrachten.

 

Deze keer gingen de kinderen hun eigen medaille tekenen.

Ze mochten vertellen waar ze goed in zijn:

De één kan al zonder zijwieltjes fietsen,

voetballen of de tafel afruimen, 

veters strikken of durft door het gat te zwemmen.

 De juf schreef onderaan de tekening waar ze hun medaille mee verdiend hadden.

Na afloop zijn de tekeningen op een bord geprikt.

Cowboys en Indianen

 In September is er een schoolfeest met het thema: 

Indianen en cowboys. 

Dat is een leuk en uitgebreid thema. 

Al speurend op internet kreeg ik meer sympathie 
voor de indianen dan voor de cowboys 

Alle verhalen gaan daarom over indianen onderwerpen, oa: 

De jacht, de dromenvanger, de tipi, 
de talking stick en veren, pijlen 
en de totempaal 

                                                        

Het verhaal gaat over de talkingstick.
De talkingstick is de stok die indianen gebruiken als ze vergaderen. 
Degene die de talkingstick in handen heeft 
mag vrijuit praten zolang hij wil. 
Hij krijgt geen straf en wordt niet uitgelachen. 
De rest van de groep is stil en moet luisteren. 
Iedereen krijgt zo alle tijd om zijn zegje te doen.

De talkingstick is versierd met voorwerpen uit de natuur.
Ze hebben een bijzondere betekenis voor de indianen. 

Als voorbeeld heb ik een zelfgemaakte talkingstick meegenomen. 
Als de kinderen iets willen vertellen krijgen ze de stok in handen. 
Zo ervaren ze gelijk hoe de stok werkt. 

Op het blaadje staat al een stok.
De opdracht is: 
Versier de talkingstick met streepjes, rondjes, sterretjes en driehoekjes. 
De talkingstick mag verder versierd worden met veertjes en kraaltjes.

                                  

Het onderwerp inspireerde de juf tot het maken van een eigen talkingstick.
Naderhand hebben een paar kinderen ook een eigen stok gemaakt..

kinderen geven tekens

Een belangrijk boek is het boek van Theresa Foks Appelman.

Ze is sandplay therapeut en creatief therapeut.

Ze heeft het boek geschreven:  

Kinderen geven tekens.

Mevr. Foks geeft cursussen voor leerkrachten, therapeuten en ouders.

Uit de cursus is tenslotte haar boek ontstaan.

In het boek legt ze uit wat we kunnen zien aan kindertekeningen, 

waar we op kunnen letten, 

de betekenis van kleuren en van een aantal symbolen.

Ze legt uit wat we kunnen herkennen 

als kinderen zichzelf tekenen of een huis of een boom.

De tekenontwikkeling is universeel

 en verloopt min of meer volgens een vast patroon.

Een kind gaat rond de 18 maanden tekenen

 als het toevallig een potlood in handen krijgt.

"Als een kind gaat babbelen gaat het ook krabbelen "

De eerste tekening is de krastekening = grenzeloos. 

De tweede vorm is de spiraal, 

daarna ontstaan de slang, stippen (energie), eivormig, 

dwars strepen, de cirkel en tenslotte de mensfiguur. 

De verschillende ontwikkelingsfasen kunnen lange tijd naast elkaar bestaan, 

ook bij een normale ontwikkeling van het kind.

Een tekening geeft vooral de gelegenheid vragen te stellen aan het kind. 

Theresa Foks

     

Gedachten uitdrukken

"Tekeningen en andere kunstvoorwerpen hebben een betekenis.

We moeten de taal van de kunstenaar intuïtief begrijpen.
Elke lijn is een bewering, een uitspraak...
 een manier van communiceren tussen degene die de lijn zet en de toeschouwer.

We kunnen een lijn lezen en zo kunnen we ook een tekening lezen."

Betty Edwards

***

Betty Edwards maakt in haar boeken duidelijk 
op welke manier we onze gedachten en gevoelens 
zichtbaar maken als we tekenen.
Ze maakt duidelijk hoe dat proces werkt.
Onze gedachten worden daardoor waarneembaar 
voor onszelf en anderen.  
             

Tekenen heeft als grote voordeel dat het eenvoudig is
 en voor iedereen bereikbaar.
Je hebt niet veel (dure) spullen en oefening nodig.

Ze geeft een aantal oefeningen die het verduidelijken.

1 Zet verschillende handtekeningen 
in verschillen de gemoedstoestanden.

Voelen we ons rustig dan is ons handschrift normaal.

Als we boos zijn dan valt onze handtekening anders uit 
dan wanneer we opgewekt, verdrietig of bang zijn.
De (hand)tekeningen weerspiegelen ons innerlijk, 
dit is geen bewust proces.
We kunnen de (hand)tekeningen vergelijken en interpreteren.

2 Een andere oefening is:Tekenen 3 lijnen:

De eerste heel snel,

de tweede minder snel,

de derde heel langzaam.
 

Je ziet de snelheid en de traagheid in de lijnen aan de druk, 
de soepelheid en de ruwheid.

Probeer de snelle lijnen eens heel langzaam na te maken.

De lijnen worden anders 
omdat de snelheid waarmee de lijnen gezet zijn niet hetzelfde is.

3 Zet een snelle krul-lijn en probeer die lijn heel langzaam te herhalen.

Teken een langzame gebogen lijn en herhaal die lijn heel snel.

Je kan aan de lijnvoering zien of er snel of langzaam getekend is.

4 Verdeel een A4 vel in 8 gedeelten door het vel te vouwen 
en geven elk vak een nummer.

We tekenen in vakje:

 1 = boosheid

2 = vreugde

   3 = vredigheid

   4 = neerslachtigheid

   5 = menselijke energie

   6 = vrouwelijkheid

   7 = ziekte

   8 = een emotie naar eigen keuze.  
(angst, liefde, eenzaamheid, verwarring)

Gebruik een tekenpotlood.

Elke tekening bestaat uit lijnen, strepen, krassen, recht, gebogen vormen.

In elk vak teken je een lijntekening, 
die weergeeft hoe de emotie voor jou er uit ziet. 
Je mag geen symbolen gebruiken.

Geen harten, geen bloemen, geen pijlen, regenbogen, vraagtekens ed.

Gebruik alleen lijnen: 
snelle lijnen, getand, zwaar, licht, vloeiend, krom, recht, lang, kort, soepel, zacht. 
Druk in lijnen uit wat je voelt.

Denk bv. bij het thema boosheid 
aan de laatste keer dat je erg boos geweest bent.

Stel je voor dat je nu weer zo boos bent. 
Zet nu lijnen op het papier die de boosheid goed weergeven.

De lijnen hoeven niet ‘goed’ te zijn 
en mogen best bijgewerkt worden, uitgegumd ed.

Probeer niet te oordelen over de tekening.
Een tekening is altijd goed als ze jouw gevoel weerspiegelen.

Uit haar onderzoek blijkt dat :

Boosheid wordt vaak  getekend als: donkere lijn, zwaar, hoekig, getand.

 

Vreugde wordt vaak getekend als: lichte lijn, gebogen, stijgend.

Vredigheid wordt vaak getekend als:
 een horizontale lijn, of licht gebogen of dalend.

 

Neerslachtig wordt vaak getekend als: 
een beeld laag in het kader geplaatst.
 

Menselijke energie wordt vaak getekend als: 
uiteenspattende energie.



Vrouwelijkheid wordt vaak getekend met: 

ronde vormen en met kruisende vormen.

 Ziekte wordt vaak getekend als: 
een neerwaartse lijn 

 

Natuurlijk kunnen er variaties zijn binnen dit algemene beeld.
Een tekening kan er ook helemaal van verschillen.
 Iedere ervaring van een emotie is uniek 
en verschild van persoon tot persoon.
Hij verschilt ook in intensiteit.

  
Een tekening maakt de emotie èn de intensiteit zichtbaar .
 Er zijn verschillende manieren 
om te laten zien hoe intensief een emotie is.
Hierboven is boosheid uitgebeeld.

Het is moeilijk om in woorden te zeggen 
wat de tekeningen aangeven.

De tekeningen zijn complex in wat ze uitdrukken, 
met woorden kunnen we dat niet vangen.

Gaat er een lampje branden?

Het creatieve proces verloopt, volgens Betty Edwards, in 5 fasen.

Als ze het heeft over creatieve mensen 

dan heeft ze het niet alleen over kunstenaars 

maar ook over uitvinders of wetenschappers 

die een oplossing zoeken voor iets wat betrekking heeft op hun onderzoek.

Het creatieve proces werkt ook voor gewone mensen met 'gewone' problemen.

                     

1 Het begint allemaal met het stellen van de juiste vraag!

Vooral de scheppende mens gaat vaak uit zichzelf actief op zoek, 

hij probeert problemen op te lossen die nog niemand anders heeft gezien.

Ze worden gegrepen of ingehaald door een idee of een probleem 

dat moeilijk op te lossen is. 

Het formuleren van een vraagstuk is vaak belangrijker dan de oplossing.

Creativiteit wordt geactiveerd door vragen als:

Wat zou er gebeuren als….

Wat doe ik met…..

Wat nog meer als…

De linkerhersenhelft is hier aan het werk

2 Verzamelen van informatie.

Als de vraag geformuleerd is dan is de volgende stap informatie verzamelen, 

lezen, nog eens alles bekijken en bestuderen. 

Ook dit is een activiteit van de linkerhersenhelft.

Als  de linkerhersenhelft er niet uit komt 

schuift hij het  ‘probleem’  ten slotte aan de kant.

Vanaf dat punt gaat de rechterhersenhelft met alle informatie aan de slag.

De rechterhersenhelft zend signalen uit in "de kosmos ?" en vangt ze op.

Dit noemen we de incubatietijd.

De incubatietijd kan kort duren maar ook jaren.

3  De incubatietijd.

Is een onzekere tijd, men maakt zich zorgen, en denkt na.    

Het probleem wordt niet losgelaten 

maar is op de achtergrond steeds aanwezig.           

Tekenen brengt de hersenen tot rust en maakt een venster open.

Als we tekenen krijgen we een tijdloos gevoel,

 er is  een buiten-bewustzijn-besef.

De rechterhersenhelft is aan het werk.

Dit gevoel komt overeen met het incubatiestadium van het creatieve proces.

Als we tekenen associëren we al tekenend 

de vormen die worden getekend met andere vormen, 

dit associëren is een onderdeel van het creatieve proces.

Veel kunstenaars werken graag in stilte 

ze willen niet gestoord worden door gepraat.

4 Verlichting

Vaak na een ontspannen moment ( bv. in bad, of wandelend in de natuur) 

kan er ineens  een moment zijn van helder inzicht: 

er gaat een lampje branden! 

Dat is een aangrijpende ervaring.

In de taal vinden we ook andere benamingen: verlichting, intuïtie, inzicht.

Intuïtie is: bekijken, de kracht en het vermogen om rechtstreeks kennis te krijgen 

zonder rationeel denken en gevolgtrekkingen maken.

Inzicht: iets zien wat niet zichtbaar is, inzien, begrijpen, 

het vatten van een betekenis.

In een nieuw perspectief zien…

De dingen anders zien… Het licht zien… 

Nu zie ik het.

In zo,n helder moment ziet men de oplossing voor het probleem, 

het moet dan nog wel worden uitgewerkt en werkzaam gemaakt worden.

De rechterhersenhelft heeft zijn werk gedaan 

en de linkerhersenhelft neemt het weer over.

5 De verificatie.

De volgende fase is de fase van geconcentreerd werken 

aan de oplossing van het probleem. 

Een nieuwe gedacht moet worden getoetst aan de werkelijkheid 

en op geldigheid en waarheid, het inzicht wordt vastgelegd.

Er wordt een vorm gevonden voor de oplossing van het probleem

 om hem te delen met anderen.

Deze 5 fasen in het creatieve proces 

maken duidelijk dat de beide hersenhelften samen werken 

bij het oplossen van een probleem, 

ze hebben allebei een eigen taak in het geheel.

Het maakt ook duidelijk 

dat een eenzijdige ontwikkeling en stimulering 

van alleen de linkerhersenhelft  zoals nu gebeurt in onze scholen

 en in onze maatschappij niet goed is.

Door creatief bezig te zijn stimuleren we de rechterhersenhelft.

Het zou goed zijn als we leren luisteren naar onze intuïtie,

 onze inzichten en ingevingen.

Weet dat we belangrijke beslissingen nemen op basis van onze intuïtie.

Volgens Ap Dijksterhuis in het boek: Het slimme onbewuste

stuurt ons onbewuste ons gedrag, ons denken en onze gevoelens.

Het onbewuste heeft een verwerkingscapaciteit 

die 200.000 x zo groot is als het bewustzijn.

Moet je een belangrijke beslissing nemen slaap er dan een nachtje over...